( Phân bài viết gửi Ban soạn thảo Nghị định giám sát Bán hàng đa cấp tháng 2-2004)
Ths.Cù Công Tạo
Phần 4 : KDĐC KHÔNG CÓ LỢI CHO NỀN KINH TẾ VÀ TỔN HẠI CHO NGƯỜI TIÊU DÙNG? Theo tiến sĩ Nguyễn Đức Trí: “ Hình thức này giúp công ty nhân rộng nhanh chóng mạng lưới tiếp thị mà không chịu gánh nặng về quỹ lương cho nhân viên. Thay vào đó, họ đầu tư phục vụ công tác huấn luyện kỹ năng và chuyển giao kiến thức sản phẩm thường xuyên cho người phân phối. Đối với xã hội, phương thức này mở rộng cơ hội làm việc cho nhiều người. Người tham gia kinh doanh đa cấp có thể làm công tác này ngoài giờ mà không gây ảnh hưởng đến công tác chính của họ. Những người chưa có việc làm hay hiện là nội trợ cũng có thể tham gia kiếm thêm thu nhập. Kinh doanh đa cấp cũng dễ dàng thâm nhập vào các vùng sau vùng xa mà các phương pháp tiếp thị thông thường không vươn tới. Nhờ vào các hoạt động huấn luyện thường xuyên, nó giúp nâng cao trình độ và tạo thêm việc làm cho người dân”.
Với những sản phẩm tiêu dùng nhu cầu cao đều được các cơ quan chức năng có liên quan chứng nhận chất lượng, công ty áp dụng phương thức phân phối đa tầng. Khách hàng đến công ty tìm hiểu những sản phẩm mà bản thân hoặc gia đình có nhu cầu sử dụng, sau quá trình tìm hiểu thử nghiệm miễn phí, xác định được hiệu quả sản phẩm rồi thì họ mua về sử dụng, những người tiêu dùng nào muốn tham gia mạng lưới thì đăng ký học nghiệp vụ để tham gia phát triển mạng lưới phân phối, nếu không có thời gian hoặc không có nhu cầu thì chỉ sử dụng sản phẩm. Người phân phối ngoài việc có sản phẩm sử dụng, họ còn có quyền quảng cáo giới thiệu sản phẩm cho người thân, bạn bè, khách hàng của mình. Khi việc giới thiệu thành công, họ sẽ được chia hoa hồng, hoa hồng này được tiết kiệm lại từ chi phí gia tăng trung gian và quảng cáo. Vì việc quảng cáo này dựa trên việc sử dụng nên tính trung thực và thực tế rất cao bởi không ai có thể bán rẻ chữ tín của mình. Giớ thiệu nhiều thì hưởng nhiều, giới thiệu ít thì hưởng ít, không giới thiệu thì không hưởng - một sân chơi rất công bằng và hợp lý. Tất nhiên, khi mạng lưới hình thành và phát triển thì những người cấp trên cũng sẽ được bù đắp lại công sức lao động của mình bằng khoản hoa hồng huấn luyện đào tạo và quản lý mạng lưới. Quan trọng là cho dù không giới thiệu hoặc không giới thiệu được thì người kinh doanh – người tiêu dùng ở đây vẫn không bị thiệt hại. Vì như là một lần tiêu dùng mà thôi, một sản phẩm có thể phục vụ thiết thực cho sinh hoạt hàng ngày với giá trị tương đương số tiền họ bỏ ra mua nó để sử dụng.
Chính vì người tiêu dùng là người có lợi ích nhiều hơn: vừa có sản phẩm sử dụng, vừa có thu nhập. Nhiều người lớn tuổi sử dụng sản phẩm sử dụng có được sức khoẻ, tiện lợi cho sinh hoạt, tiết kiệm được nhiều thời gian, mỗi tháng lại có vài trăm thu nhập, công nhân viên của các công ty xí nghiệp ngoài công việc chính còn có cơ hội làm thêm, có thêm sự đảm bảo, sinh viên có điều kiện làm thêm xoay sở chi phí ăn học giảm gánh nặng gia đình, nông dân nhân lúc rảnh rỗi của ngày mùa có thể kiếm thêm, người bình thường có thể tham gia làm tăng thêm thu nhập… Tất cả đều bằng sức lao động chân chính của họ. Đấy chính là nguyên nhân tại sao hiện nay có hằng trăm ngàn người ở khắp các tỉnh miền Nam, miền Trung và miền Bắc đều tán đồng với phương thức kinh doanh hiện đại và mới mẻ này.
Có một bài báo viết vào tháng 6 năm 2003: “Hàng tỉ đồng hoa hồng người tham gia mạng lưới được hưởng chi là một phần nhỏ … phần lớn còn lại các ông chủ đã khôn khéo vơ vào túi riêng và đem ra khỏi Việt Nam …..”? Đọc qua bài viết này không ít người lập tức nghĩ rằng đây là một hình thức bóc lột của chủ nghĩa tư bản, một con đường chạy tiền ra nước ngoài. Nhưng trên thực tế thì vấn đề được xem xét lại.
Bối cảnh Việt Nam hiện đang trong thời kỳ mở cửa hội nhập, nổ lực của các nhà lãnh đạo là làm sao có thể thu hút được nhiều nhà đầu tư từ nước ngoài, tạo mọi điều kiện thông thoáng về hành lang phát lý, cơ sở hạ tầng, cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn lao động, cung cấp các dịch vụ tốt nhất để kêu gọi đầu tư. Thử hỏi, nhà đầu tư nước ngoài dem tiền, thiết bị công nghệ, sản phẩm của họ dến Việt Nam chỉ để đầu tư hoặc để bán chứ không được mang lợi nhuận về thì có lẽ những nỗ lực thu hút đầu tư của chính phủ cũng chỉ là vô ích và càng không cần thiết phải mở cửa giao lưa hội nhập để làm gì.
Tại sao không nghĩ là việc đầu tư để mang lại lợi nhuận là hợp lý đối với bất kỳ lĩnh vực nào? Họ đầu tư hàng tỷ đồng thì họ đem về lợi nhuận cho bản thân là hợp lý chứ? Vấn đề quan trọng là họ đã làm tốt nghĩa vụ thuế cho nhà nước, họ đã đóng thuế nhận khẩu, họ làm dúng theo quy định của pháp luật hiện hành về đầu tư nước ngoài, họ đã cung cấp sản phẩm chất lượng tốt phục vụ cho nhu cầu Việt Nam, họ huấn luyện đào tạo tính chuyên nghiệp cho nhân công, họ tạo cơ hội việc làm cho lao động Việt Nam, góp phần không nhỏ vào việc phát triển kinh tế đất nước… Nếu chỉ thấy họ là những người vơ vét vào túi riêng mà không thấy lợi ích họ đem đến cho đất nước thì làm sao có thể chấp nhận được? Dù cải cách đã gần hai thập kỷ qua nhưng những tư tưởng khép kín, bảo thủ tương tự vẫn chưa thực sự chấm dứt trong cách nghĩ của nhiều người. Như thế chẳng phải cố ý bóp méo sự thật làm người đọc hiểu sai về tầm quan trọng cũng như nhu cầu bức thiết của việc thu hút đầu tư nước ngoài đang được xem là một trong những vấn đề mang tính chiến lược kinh tế của quốc gia hay sao?
|